سرماسازان نیل · خلال، رطب و تمر هر کدام اتاق خود را می‌خواهند
سردخانه خرما
سردخانه خرما اتاق عایقی است که دما و رطوبت را روی مرحله رسیدگی همان رقم نگه می‌دارد. خرمای خلال، با رطوبت حدود ۵۰ تا ۸۵ درصد، نزدیک صفر درجه و رطوبت بالای اتاق میماند تا زود به رطب تبدیل نشود. رطب، از جمله مضافتی، نرم و فسادپذیر است؛ برای چند ماه نزدیک صفر میماند و برای عبور از گرما تا عرضه بعدی اغلب حدود ۱۸− درجه نگه داشته میشود. تمر خشک، با رطوبت زیر حدود ۲۰ درصد، در ۰ تا ۵+ درجه و رطوبت اتاق ۶۵ تا ۷۵ درصد ماه‌ها میماند. رطوبت ۹۰ درصد سردخانه میوه تازه، تمر را شربتی و کپک‌زده میکند.
- −۱۸ تا +۵ درجه سلسیوس، بسته به مرحله خرما
- ۰ تا +۵ دمای رایج تمر خشک
- ۶۵ تا ۷۵ درصد رطوبت اتاق تمر و رطب بدون سد رطوبت
- −۱۸ درجه برای افق بلند رطب مضافتی
- ایران طراحی با رقم و گرمای جنوب
خلاصه سردخانه خرما
- کار اصلی
- عقب انداختن شکرک، کپک، تخمیر، آفت و افت رنگ
- رقم رایج
- مضافتی، پیارم، زاهدی، کبکاب، ربی، برحی، استعمران
- معیار طراحی
- مرحله خلال یا رطب یا تمر، رطوبت میوه، بسته و شهر
- خروجی نیل
- انتخاب رژیم دما، محاسبه بار مرداد و تحویل سیکل
۰۱
سردخانه خرما چیست
سردخانه خرما سالن نگهداری خرما بعد از برداشت و بسته‌بندی است، نه انبار کولردار و نه اتاق سیب. خرما هنوز قند بالا و، بسته به مرحله، آب زیاد دارد. گرما این آب و قند را به تخمیر، شربتی شدن و شکرک می‌رساند.
میوه خرما بعد از گرده‌افشانی چند مرحله را طی میکند. برداشت تجاری در سه مرحله آخر است: خلال، رطب و تمر. خلال سفت است، رنگش بسته به رقم زرد یا قرمز میشود و رطوبتش اغلب حدود ۵۰ تا ۸۵ درصد است. رطب نرم‌تر است، رنگش رو به قهوه‌ای می‌رود و رطوبتش حدود ۳۰ تا ۴۵ درصد میماند. تمر خشک‌تر، شیرین‌تر و چروکیده‌تر است و رطوبتش اغلب حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد است. این سه مرحله یک ترموستات نمی‌خواهند.
هرچه آب میوه بیشتر باشد، فاسدشدنی‌تر است و فاصله برداشت تا سرما باید کوتاه‌تر باشد. رطب مضافتی را بعد از برداشت معطل نمی‌کنند. تمر خشک اگر حشره نداشته باشد و بسته سد رطوبت باشد، در دمای خنک پایدارتر است، ولی گرمای مرداد جنوب همان تمر را هم تیره و شکرک‌زده میکند.
این صفحه مخصوص خرماست. سردخانه میوه تازه رطوبت ۸۵ تا ۹۵ درصد میخواهد و برای تمر مضر است. میوه خشک و کشمش منطق نزدیک‌تری به تمر دارند، ولی بار تنفسی و آفت خرما جداست. انجماد رطب، نگه داشتن کالای از قبل سردشده در ۱۸− است؛ تونل انجماد گوشت جای این اتاق را پر نمی‌کند.
۰۲
دمای سردخانه خرما و رطوبت
دمای سردخانه خرما را رطوبت خود میوه و افق فروش تعیین میکند، نه یک عدد ثابت. رطوبت سردخانه خرما برای تمر و رطبِ بدون بسته نفوذناپذیر حدود ۶۵ تا ۷۵ درصد است. بالاتر از این، خرما آب می‌گیرد، تخمیر و کپک جلو می‌افتد. جدول برنامه است، نه ماندگاری یک محموله.
| مرحله | رطوبت میوه | دمای هوا | رطوبت اتاق | افق برنامه‌ریزی |
|---|---|---|---|---|
| خلال، مثل برحی تازه | حدود ۵۰ تا ۸۵٪ | نزدیک ۰ | ۸۵ تا ۹۵٪ | چند هفته؛ هدف عقب انداختن تبدیل به رطب و چروک پوست |
| رطب، میان‌مدت | حدود ۳۰ تا ۴۵٪ | ۰ تا ۴+ | ۶۵ تا ۷۵٪ | چند ماه، اگر بار سالم و سردشده وارد شود |
| رطب مضافتی، افق بلند | حدود ۲۸ تا ۳۵٪ | حدود −۱۸ | بسته مهم‌تر از رطوبت اتاق | عبور از تابستان تا عرضه بعدی؛ کیفیت بافت پایدارتر از ماندن در صفر |
| تمر خشک | زیر حدود ۲۰٪ | ۰ تا ۵+ | ۶۵ تا ۷۵٪ | حدود ۶ تا ۱۲ ماه در نزدیکی صفر |
| تمر در دمای بالاتر | زیر حدود ۲۰٪ | حدود ۱۰+ | ۶۵ تا ۷۵٪ | افق کوتاه‌تر، در حد چند ماه نه یک سال |
| بسته وکیوم یا نیتروژن | طبق رقم | همان رژیم رقم | اگر بسته سد رطوبت است، کمتر تعیین‌کننده | اکسیژن و نفوذ رطوبت را خود بسته عوض میکند |
- رطوبت بالای اتاق میوه، خلال را خوش‌آب نگه می‌دارد و تمر را خراب میکند. این دو کنار هم نمی‌مانند.
- سرد کردن تا دمای نگهداری، قبل از حمل طولانی یا قبل از چیدن در سالن، کیفیت را بهتر از جبران بعد از گرم شدن حفظ میکند. سرد کردن خلال با آب فقط وقتی قابل طرح است که سطح میوه پیش از بسته خشک شده باشد.
- شکرک، بلور شدن قند است و با کپک یکی نیست. دمای پایین آن را به تعویق میاندازد، حذف نمی‌کند. شربتی و ترش شدن نشانه رطوبت و فعالیت میکروبی است.
۰۳
سردخانه رطب مضافتی، پیارم و زاهدی
رقم، مرحله برداشت را عوض میکند. سردخانه مضافتی با سردخانه پیارم یک سیکل نیست. بازار رمضان هم روی تقویم قمری جابه‌جا میشود، پس افق نگهداری باید به تاریخ عرضه برسد نه به یک ماه ثابت شمسی.
سردخانه مضافتی
مضافتی بم در مرحله رطب چیده میشود، بافت نرم و رطوبت بالا دارد و بعد از برداشت باید زود بسته و سرد شود. نگهداری رایج کوتاه و میان‌مدت نزدیک صفر تا حدود ۵− دیده میشود. برای حفظ بافت تا عرضه دیرتر، حدود ۱۸− از ماندن طولانی در بالای صفر مطمئن‌تر است. این اتاق، تمر خشک را لازم ندارد.
سردخانه پیارم
پیارم حاجی‌آباد نیمه‌خشک و صادراتی است. مسیر اصلیش سردخانه بالای صفر، نزدیک ۰ تا ۵+، با بسته مقاوم به رطوبت است نه انجماد رطب. رطوبت اتاق اگر بالا بماند سطح را شربتی میکند. یکدست بودن رطوبت میوه قبل از ورود، از خود ترموستات مهم‌تر است.
زاهدی، کبکاب، ربی و برحی
زاهدی و بسیاری از استعمران خوزستان خشک تا نیمه‌خشک‌اند و منطق تمر را دارند. کبکاب بوشهر اغلب نرم‌تر است و به رطب نزدیک میشود. ربی سیستان بسته به رطوبت محموله بین این دو می‌نشیند. برحی را زیاد در مرحله خلال می‌خواهند و رطوبت بالای اتاق میخواهد تا چروک نشود. هر کدام اگر رطوبتش با دیگری فاصله دارد، اتاق جدا میخواهد.
- آفت انباری، از جمله شب‌پره، با بار گرم وارد میشود. درزبندی و توری، خط اول است. سرمای زیر صفر فعالیت آفت را کند میکند، ولی مدت و روش ضدعفونی را ضابطه همان محموله تعیین میکند نه یک عدد ثابت این صفحه.
- شست‌وشو، یکدست کردن رطوبت و درجه‌بندی قبل از اتاق انجام میشود. خرمای معیوب و له، بقیه جعبه را ترش میکند.
۰۴
ساخت سردخانه خرما
ساخت سردخانه خرما از متراژ پانل شروع نمی‌شود. اول رقم، مرحله، رطوبت میوه، تناژ روز برداشت و این‌که اتاق باید به رمضان یا به صادرات برسد مشخص میشود. اگر هم رطب منجمد لازم است هم تمر خشک، دو اتاق از یک دمای سازش‌شده مطمئن‌تر است.
عایق و درب
تمر در ۰ تا ۵+، در اقلیم معتدل، اغلب پانل حدود ۸ تا ۱۰ سانتی‌متر میخواهد. بم، بوشهر و خوزستان در مرداد اختلاف داخل و بیرون را زیاد می‌کنند و ۱۰ سانتی‌متر مطمئن‌تر است. اتاق ۱۸− رطب اغلب ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر، به‌اضافه عایق کف، میخواهد. اگر زیر کف یخ بزند، کف بالا می‌آید. درز درب باید حشره و موش را هم بند کند، نه فقط هوا را.
اواپراتور
تمر رطوبت پایین میخواهد، پس اختلاف دمای کویل با هوا می‌تواند بزرگ‌تر از سیب باشد، اغلب نزدیک ۸ تا ۱۰ کلوین. خلال با رطوبت ۸۵ تا ۹۵ درصد سطح مبدل بزرگ‌تر و اختلاف کوچک‌تر میخواهد، وگرنه پوست چروک میشود. یک کویل برای هر دو کار انتخاب نمی‌شود.
بسته‌بندی و چیدمان
بسته نفوذناپذیر، وکیوم یا نیتروژن، ورود رطوبت و اکسیژن را کم میکند و عمر را بیشتر از چسباندن جعبه به دیوار جابه‌جا میکند. جعبه باید از دیوار و از مسیر پرتاب هوا فاصله داشته باشد. کف چسبناک خرما باید قابل شست‌وشو باشد. چوب خیس جا ندارد.
سیکل و کندانسور
کمپرسور از روی بار جداره، بار محصول گرم ورودی و تعویض هوای درب حساب میشود، نه از روی تناژ تنها. کندانسور جنوب باید در گرم‌ترین ساعت مرداد هنوز گرما پس بدهد. نیل همین قطعات را تأمین و روی اتاق نصب میکند.
۰۵
استعلام قیمت
برای استعلام قیمت تماس بگیرید.
۰۶
سردخانه خرما در استان‌های خرماخیز
برداشت خرما در ایران اغلب از مرداد تا مهر است، درست وقتی کندانسور سخت‌ترین کار را دارد. همان اتاق اگر در بم باشد یا در بارانداز تهران، سطح تبادلش یکی نیست.
کرمان
بم قطب مضافتی است و جیرفت و کهنوج رقم و تقویم خود را دارند. رطب باید نزدیک نخلستان سرد شود. کندانسور برای دمای طرح مرداد انتخاب میشود، نه برای میانگین بهار.
بوشهر، خوزستان و فارس
کبکاب، زاهدی، استعمران و شاهانی این نوار را پر می‌کنند. رطوبت هوای بوشهر و شرج خوزستان، تخلیه آب کویل و خوردگی را جدی میکند. جهرم، لار و کازرون بیشتر با تمر و نیمه‌خشک سر و کار دارند.
هرمزگان و سیستان
پیارم حاجی‌آباد بسته صادراتی و اتاق بالای صفر میخواهد. ربی و بار سراوان و ایرانشهر رطوبت محموله را باید قبل از طراحی سنجید. زاهدان نام استان نیست؛ منطقه‌های خرما در سیستان و بلوچستان‌اند.
تهران و گمرک
سردخانه نزدیک بازار یا خروج کالا، خرمایی را نگه می‌دارد که از جنوب آمده. اگر بار گرم به اتاق برسد، همان روز اول شکرک و تعریق جعبه را می‌سازد. برق سه‌فاز، جای کندانسور و دسترسی کامیون قبل از زمین باید دیده شود.
۰۸
پرسش‌های سردخانه خرما
جواب کوتاه همان پرسش‌هایی است که قبل از ظرفیت‌سنجی پرسیده میشود.
سردخانه خرما چیست؟
اتاق عایقی است که خلال، رطب یا تمر را در دما و رطوبت همان مرحله نگه می‌دارد. تمر خشک اغلب بالای صفر است و رطب مضافتی برای نگهداری بلند به حدود ۱۸− می‌رود. یک دما برای همه خرماها وجود ندارد.
دمای سردخانه خرما چند درجه است؟
خلال نزدیک صفر با رطوبت اتاق ۸۵ تا ۹۵ درصد. تمر خشک ۰ تا ۵+ با رطوبت ۶۵ تا ۷۵ درصد، و در این شرایط افق برنامه‌ریزی حدود ۶ تا ۱۲ ماه است. رطب برای میان‌مدت ۰ تا ۴+ و برای افق بلند حدود ۱۸− است. دمای ۱۰+ و بالاتر، عمر تمر را به چند ماه نزدیک میکند.
رطوبت سردخانه خرما چقدر باید باشد؟
برای تمر و رطبِ بدون بسته نفوذناپذیر حدود ۶۵ تا ۷۵ درصد. اگر بالاتر برود خرما آب جذب میکند و احتمال کپک و تخمیر زیاد میشود. خلال برعکس، رطوبت ۸۵ تا ۹۵ درصد میخواهد تا چروک نشود. بسته وکیوم یا نیتروژن اثر رطوبت اتاق را کمتر میکند.
سردخانه مضافتی باید زیر صفر باشد؟
برای چند هفته تا چند ماه، نگهداری نزدیک صفر تا حدود ۵− رایج است. برای این‌که بافت تا عرضه دیرتر، از جمله رمضان، بماند، حدود ۱۸− پایدارتر است. پیارم و زاهدی خشک این اتاق را نمی‌خواهند.
چطور قیمت را استعلام کنیم؟
برای استعلام قیمت تماس بگیرید.
آیا خرما را در سردخانه میوه می‌توان گذاشت؟
خلال، اگر دما نزدیک صفر و رطوبت بالا باشد، به میوه تازه نزدیک است ولی اتیلن و بو باید سنجیده شود. تمر در رطوبت ۹۰ درصد سیب آب می‌گیرد و خراب میشود. رطب منجمد اصلاً در اتاق بالای صفر نمی‌ماند.
ساخت سردخانه خرما در بم و بوشهر یکی است؟
نه. هر دو گرماند و کندانسور باید گرمای مرداد را پس بدهد، ولی بم بیشتر رطب مضافتی و اتاق زیر صفر میخواهد و بوشهر رطوبت هوای بیرون و رقم کبکاب را به محاسبه اضافه میکند. پیارم هرمزگان اغلب بالای صفر میماند.
چرا خرما در سرما شکرک میزند؟
شکرک بلور قند است و در دمای بالا سریعتر دیده میشود. سرما آن را به تأخیر میاندازد. اگر سطح شربتی یا ترش شده، مشکل رطوبت و تخمیر است نه شکرک. بسته سالم و رطوبت درست اتاق هر دو لازماند.